مقاله ها

اصول و مبانی ابزاردقیق: بخش ششم- مبدل های نیرو (3)

مهندس احمدرضا تراکمه

15 دقیقه مطالعه

کرنش سنج در مدار پل وتستون 

مدارپل وتستون (Wheatstone Bridge Circuit)

پل وتستون (ویتستون)، به علت حساسيت بسیار بالا و صحیح، از رايج ­ترين مدارها براي استفاده از كرنش سنج­ ها مي­ باشد. يك نمونه از مدار ساده پل وتستون (ویتستون)، در شكل زير نشان داده شده است.

در صورتي كه تنشي در مدار وجود نداشته باشد، ΔR = 0 است، تمام چهار مقاومت با هم برابر بوده (R2 = R3R4 /R1) و در نتيجه ولتاژ خروجي برابر صفر (پل در حالت تعادل) است.

حالت تعادل پل وتستون

زمانی كه به كرنش سنج، تنشي وارد شود، مقاومت در آن به اندازه ΔR تغيير مي­ كند.

تعادل مدار پل وتستون

شکل (1). نمونه مدار ساده پل وتستون (ویتستون) (Wheatstone Bridge Circuit)

کرنش سنج در وتستون

 

 

 

 

 

 

 

 

به دلیل این که در رابطه فوق هم در صورت و هم در مخرج، ΔR وجود دارد، خروجي پل به صورت غير خطي و با نيروي وارد شده تغيير مي­ كند. مقدار R، حدود چند صد اهم مي شود، در حالي كه ΔR معمولاً 0.01 اهم یعنی حدود 10.000 برابر، كوچك تر است.

پس اگر:

مقاومت وتستون

محاسبه ولتاژ خروجی را مي­ توان به صورت زير، خلاصه کرد:

ولتاژ خروجی وتستون

باید به خاطر داشت كه ولتاژ خروجي (Vout به صورت تفاضلي بوده و نسبت به زمين در نظر گرفته نمی شود، هم چنين اين ولتاژ به صورت معمول، بسیار كوچك است و از منبعی با امپدانس خروجي R/2 گرفته شده كه ممكن است در حدود چند صد اهم و يا حتی بيش تر باشد.

در نتیجه اين سيگنال مي ­بايست به وسیله مدار تقويت كننده تفاضلي و با امپدانس ورودي بسیار بالایی تقويت شود.

پرسشی که مطرح می شود، این است که:


نیکسا را بیشتر بشناسید...


مزیت استفاده از پل وتستون (ویتستون) چيست؟

با افزودن يك كرنش سنج ديگر به طرف مقابل، مي­ توان اثر دماي محيط را حذف کرد (شكل زير):

کرنش سنج در وتستون

شکل (2) کرنش سنج فعال و دروغین در مدار پل وتستون

با دقت در شكل، مشخص می شود كه كرنش سنج اول به گونه اي نصب شده تا نيروي اعمال شده بتواند طول آن را افزایش دهد که در اصل، اين كرنش سنج، فعال (Active) و يا واقعي نامیده می شود. كرنش سنج دیگر، خلاف جهت نيرو نصب شده تا تحت تاثير نيروي واقع شده قرار نگیرد. بنابراين در طول آن تغييری ایجاد نمی شود. اين كرنش سنج را دروغين يا (Dummy) می گویند.

نيروي اعمالي تنها به كرنش سنج فعال اثر نموده و پل را از حالت تعادل خارج مي­كند. در حالي كه تغيير دما در هر دو كرنش سنج به صورت يكسان عمل می کند پس پل از حالت تعادل خارج نمی­ شود. بنابراين با اين روش مي­ توان، اثر حرارت را بر كرنش سنج حذف کرد.

اگر دو كرنش سنج فعال (Active) را در دو سوی ميله ای فلزي قرار دهيم (شكل زير)، مشاهده مي­ شود كه يكي از آن ها تحت نيروي كرنشي (مقاومت با نيرو زیاد مي ­شود) و ديگري تحت نيروي فشاري (مقاومت با نيرو كم مي­ شود) قرار می گیرد و ولتاژ خروجي در ازای هر يك بار و با یک نيروي مشخص در مقايسه با حالتی که تنها يك كرنش سنج در مدار است؛ دو برابر مي ­گردد.

ولتاژ خروجی وتستون

کرنش سنج فعال وتستون

شکل (3). دو کرنش سنج فعال در مدار پل وتستون

براي ساخت مدار پيشنهادي مطابق شكل بالا باید سمت چپ پل، دو مقاومت كه حدود چند صدم اهم با یکدیگر اختلاف دارند و از لحاظ حرارتي شرايط يكسانی دارند؛ قرار بگیرد.

يا اين كه دو كرنش سنج ديگر نيز مورد استفاده قرار بگیرد. شكل زير، روش ورود چهار كرنش سنج فعال به مدار را نشان مي­ دهد:

چهار کرنش سنج مدار وتستون

شکا (4). چهار کرنش سنج فعال در مدار پل وتستون

در اين حالت، ولتاژ خروجي پل در مقايسه با روش دو كرنش سنج فعال، دو برابر و در مقايسه با يك كرنش سنج فعال، چهار برابر می شود:

ولتاژ خروجی 4 کرنش سنج

در استفاده عملي از كرنش سنج­ ها سيم كشي، تغذيه مناسب و نيز پردازش سيگنال الكترونيكي از اهميت ويژه­ اي برخوردار است. اين موضوع زمانی اهميت بيش تري پيدا مي­ كند كه قسمتي از پل در شرايط و محيط تست و قسمت ديگري از آن با فاصله زياد، در نزديكي مدار الكترونيكي قرار داشته باشد.


کرنش سنج چیست؟


باید خاطر نشان کرد كه باید کرنش سنج ها را با طول و جنسی مشابه در هر طرف از پل قرار داد. با این روش، مقدار برابری از مقاومت به طرفين پل اضافه شده و پل در حالت تعادل خود باقي خواهد ماند.

روش های صحیح و غلط سيم كشي­، در شكل زير نشان داده شده است. در روش­ هاي صحيح، تغيير مقاومت سيم (Rwireدر اثر گرما خنثي می شود.

در مدار شكل (b)، سیم سوم به یک قطعه اندازه گيري با امپدانس ورودي بالا متصل شده پس مقاومت، در نظر گرفته نمی شود و در مدار شكل (c) نیز، سيم سوم نقشي در افزودن مقاومت به پل ندارد.

اتصال کرنش سنج به مدار

شکل (5). روش های سیم کشی کرنش سنج

a) دو سیمه (غلط)

b) سه سیمه (صحیح)

c) سه سیمه جایگزین (صحیح)


➡️بخش بعدی: ارتباط لودسل با کرنش سنج

⬅️بخش قبلی: کرنش سنج (Starin Gauge)


 

برچسب ها:

مدار پل وتستون (ویتستون)مدار تقویت کننده تفاضلیکرنش سنج فعال و دروغیننیروی کرنشی و فشاری

دیدگاه شما